Tu? gic l l??i g??m c?t ??t m?i ?au kh?, s? hi,tuy?t v?ng, sn h?n v k? th?. N?ng l??ng c?a ??nh, c?a tu? gic gip ta th?y r b?n ch?t ??i t??ng c?a ??nh. ??nh v th??ng v ??nh v ng ??a ??n tu? gic v th??ng v tu? gic v ng.

V th??ng khng ph?i l m?t t??ng hay m?t quan ni?m m l m?t tu? gic. R?t nhi?u ng??i trong chng ta c? bm l?y ni?m v? th??ng cn, v?ng ch?c. Khi nghe ??n gio l v th??ng, h? ?m ra lo s?. Nh?ng v th??ng khng ph?i l tiu c?c m c khi r?t tch c?c. B?t c? ?i?u g c?ng ??u v th??ng, k? c? b?t cng, ngho kh?, nhi?m, v hi?n t??ng tri ??t nng ln (global warming). Trong cu?c s?ng ta c th? g?p ph?i hi?u l?m, b?o l?c, xung ??t, tuy?t v?ng nh?ng v v th??ng nn chng c th? ???c chuy?n ha n?u ta c tu? gic trong n?p s?ng hi?n t?i.


Tuy nhin l?m lc ta qun h?n v th??ng. Trn l thuy?t ta bi?t r?ng t?t c? ??u l v th??ng, nh?ng ta qun ?i r?ng m?t ngy no ? ng??i ta th??ng s? b?nh, s? ch?t. Ta qun ?i r?ng chnh ta r?i c?ng s? ch?t. Ta c xu h??ng suy ngh? nh? l ta s? s?ng mi. V v v?y ta khng c tu? gic v th??ng ?? s?ng ??p t?ng giy pht, ?? trn qu ng??i th??ng. R?t nhi?u ng??i trong chng ta ? ?au kh? cng c?c khi m?t ng??i th??ng ra ?i, khng ph?i v ta th??ng nh? m v nu?i ti?c r?ng khi ng??i th??ng cn s?ng ta ? khng c th gi? g?n g?i v h?t lng s?n sc. C th? ta ? ??i x? v?i ng??i ?y m?t cch b?t cng. By gi? ng??i ?y khng cn n?a v ta mang m?c c?m t?i l?i. N?u c tu? gic v th??ng th ph?i bi?t r?ng m?t ngy no ? ng??i ta th??ng s? ch?t v hm nay ta ph?i lm t?t c? nh?ng g c th? ?? ?em l?i h?nh phc cho ng??i ?y. ??ng ??i ??n ngy mai. Ngy mai c th? qu mu?n. N?u bi?t s?ng theo tu? gic v th??ng ta s? khng ph?m qu nhi?u l?m l?i. Ta c th? h?nh phc ngay by gi?. Ta c th? th??ng yu, s?n sc ng??i ta th??ng ngay ngy hm nay. Ta khng b??n ch?i v? t??ng lai ?? r?i ?nh m?t s? s?ng. S? s?ng ch? c m?t trong giy pht hi?n t?i.

B?t d?y v th??ng nh? l m?t tu? gic. B?t khng bi quan m ch? mu?n nh?c nh? chng ta r?ng s? s?ng r?t ?ng qu v chng ta ph?i trn qu s? s?ng t?ng giy pht. Duy tr ??nh v th??ng nh? v?y s? ?em ??n tu? gic v th??ng. Nh? tu? gic v th??ng m ta khng b? tuy?t v?ng, sn h?n, tiu c?c cu?n ?i b?i v tu? gic v th??ng cho ta bi?t ph?i nn lm g v khng nn lm g ?? xoay chuy?n tnh th?. Nh? v th??ng m khng c g l khng lm ???c.

N?u khng c tu? gic, ta s? ngh? r?ng quy?n l?c l do ta t? t?o nn, ch? cho ring ta. Nh?ng c m?t tu? gic khc ta c th? ??t ???c, ? l tu? gic v ng. V ng khng c ngh?a l ta khng c m?t. V ng ch? c ngh?a l ta khng c t? tnh ring bi?t. Ngu?n g?c c?a bao nhiu ?au kh? chnh l do tm phn bi?t, phn bi?t gi?a mnh v ng??i, do ni?m v? m?t ci ng ring bi?t. Gi? s? b?n l cha m?, hy nhn con c?a b?n v b?n s? th?y r?ng con trai hay con gi b?n ch? l s? ti?p n?i c?a b?n. C?ng nh? cy b?p l s? ti?p n?i c?a h?t b?p, con ci l s? ti?p n?i c?a cha m?. Trong con c t? bo c?a cha. Cha v con khng ph?i l m?t ng??i nh?ng c?ng khng ph?i l hai ng??i. Khi ng??i cha nh?n ra ?i?u ny, ng ? ch?ng ???c tu? gic v ng, cha ?au kh? th con c?ng ?au kh? v ng??c l?i. C?ng v?y, gi?n con mnh t?c l t? gi?n mnh, gi?n cha mnh t?c l t? gi?n mnh. R?t r rng. M?t khi ? th?c ch?ng tu? gic v ng, khi khng cn phn bi?t gi?a b?n v con trai, con gi b?n, th c?n gi?n c?a b?n s? tiu tan. B?n ?ang tranh ginh quy?n l?c nh?ng n?u bi?t qun chi?u v ng b?n s? bi?t c?n ph?i lm g v c th? ch?m d?t ?au kh? c?a chnh b?n v c?a nh?ng ng??i lin h? ??n s? tranh ginh ?. B?n bi?t r r?ng sn h?n c?a h? l sn h?n c?a b?n, ?au kh? c?a h? l ?au kh? c?a b?n, h?nh phc c?a h? l h?nh phc c?a b?n.

Khi cnh tay tri c?a ti b? phong th?p ?au nh?c, ti s?n sc, xoa bp, ti lm ?? m?i cch ?? cho cnh tay tri b?t ?au nh?c m hon ton khng gi?n d?i g cnh tay ?y. Khi ti c m?t ?? t? ch?a d? th??ng, ti c?ng th?c t?p nh? th?. Ti khng gi?n ?? t? c?a ti m ch? g?ng s?n sc ng??i ?? t? ?y nh? ti ? s?n sc cnh tay tri v?y. B?i v ti bi?t r?ng gi?n ?? t? t?c l t? gi?n mnh v ch?ng gip ch ???c g. Nh?ng chng ta ch? c th? hnh x? khn ngoan nh? th? khi chng ta ? th?c ch?ng ???c tu? gic v ng.

Trong ??o B?t c m?t tu? gic g?i l tu? gic v phn bi?t (x?). X? l m?t trong b?n y?u t? c?a tnh th??ng chn th?c (T? v l??ng tm). Ti thu?n tay ph?i nn ti lm h?u h?t m?i vi?c b?ng tay ph?i: ?nh r?ng, th?nh chung, vi?t th? php. T?t c? nh?ng bi th? c?a ti ??u ???c vi?t b?ng bn tay ph?i. Nh?ng bn tay ph?i c?a ti khng bao gi? t? ho v ni: Ny bn tay tri, anh ch?ng ???c tch s? g. M?t mnh ti lm t?t c? m?i vi?c. V bn tay tri c?a ti khng bao gi? c m?c c?m t? ti, khng bao gi? ?au kh?. Th?t k? di?u. Hai bn tay ti lun lun s?ng hi ha v?i nhau, h?p tc m?t cch ton h?o. ?y chnh l tu? gic v ng s?ng ??ng trong m?i chng ta.

M?t hm ti ?ang ?ng ?inh ?? treo m?t b?c tranh ln vch. Tay ph?i c?a ti v?ng v? th? no m thay v ?ng vo ?inh l?i ?i ging cho ngn tay tri m?t nht ?au ?i?ng. Ngay lc ?y bn tay ph?i c?a ti l?p t?c bung ngay ba xu?ng v m ch?t l?y bn tay tri ?? ch?m sc. Bn tay tri c?a ti khng h? gi?n d?, trch mc, c?ng khng ni: Ny bn tay ph?i, anh lm cho ti ?au. Ti mu?n cng b?ng. ??a ci ba ?y cho ti. V bn tay ph?i c?ng khng ni: Ny bn tay tri, ta ?ang s?n sc cho ng??i, ng??i hy nh? l?y nh. Bn tay tri v bn tay ph?i c?a ti khng bao gi? suy ngh? ki?u nh? v?y. ? chnh l tu? gic v phn bi?t, m?t ngu?n tu? gic c s?n trong ta, bi?t s? d?ng tu? gic ?y s? ?em l?i an ha trong gia ?nh c?ng nh? trong c?ng ??ng.

Tn ?? ?n gio v H?i gio m bi?t s? d?ng tu? gic v phn bi?t th h? ? c th? s?ng ha bnh v?i nhau. N?u ng??i Do Thi v ng??i Palestine c?ng s? d?ng tu? gic v phn bi?t th ?u x?y ra chi?n tranh. N?u Hoa K? v Iraq xem nhau nh? anh em, nh? hai bn tay c?a cng m?t c? th? th h? ?u c ti?p t?c gi?t nhau. T?t c? chng ta ??u ph?i trau gi?i tu? gic ?y. Tu? gic ?y c cng n?ng gip ta gi?i t?a s? hi, kh? ?au, chia r?, c ??n, v c th? gip ng??i khc lm nh? v?y.

Tu? gic c ???c l nh? hi?u bi?t. Trong ta c th? ? c s?n hi?u bi?t, nh?ng v ta khng c ni?m, khng c ??nh cho nn tu? gic khng c c? h?i pht hi?n. Chng ta ph?i t?o ra m?t mi tr??ng thu?n l?i cho ni?m v ??nh, c?ng gi?ng nh? mu?n cho hoa m?c t??i t?t th ta ph?i x?i ??t, r?i phn. Tu? gic l m?t lo?i hi?u bi?t c ???c nh? chnh ni?m. N?u ta t? ?nh m?t mnh trong ti?c nu?i qu kh?, trong lo l?ng t??ng lai th tu? gic s? kh m pht tri?n v nh? th? th kh m bi?t cch hnh x? ?ng trong hi?n t?i.

Chnh v v minh m ta ?au kh?. Khi c tu? gic ta c th? ti?p xc su s?c v?i th?c tr?ng c?a m?i s?, m?i v?t v khng cn s? hi, ch? cn tnh th??ng, ch? cn ch?p nh?n tha th? bao dung. Chnh v v?y m ta g?i tu? gic l m?t lo?i quy?n l?c, m?t s?c m?nh siu ??ng. N?u b?n dnh th gi? ?? qun chi?u th?c t?i d??i nh sng c?a tu? gic v th??ng, v ng th b?n s? gic ng? v t? gi?i thot kh?i ?au kh? v kh kh?n. T?t c? b?n quy?n l?c (tn, t?n, ni?m, ??nh) ni trn ??a ??n quy?n l?c siu ??ng (tu?), ??ng th?i c?ng ??a ??n h?nh phc v bin.

Thi?n s? THCH NH?T H?NH